{"id":2310,"date":"2016-11-21T22:15:55","date_gmt":"2016-11-21T21:15:55","guid":{"rendered":"http:\/\/agora.xtec.cat\/iesm-jmzafra\/?p=2310"},"modified":"2016-11-21T23:24:38","modified_gmt":"2016-11-21T22:24:38","slug":"anem-x-matematiques-criptografia-i-aritmetica-modular","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/eso\/eso-3\/anem-x-matematiques-criptografia-i-aritmetica-modular\/","title":{"rendered":"Anem x + matem\u00e0tiques: criptografia i aritm\u00e8tica modular"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: medium;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-2336\" src=\"http:\/\/agora.xtec.cat\/iesm-jmzafra\/wp-content\/uploads\/usu164\/2016\/11\/anemxmates-300x141.jpg\" alt=\"anemxmates\" width=\"300\" height=\"141\" srcset=\"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-content\/uploads\/usu164\/2016\/11\/anemxmates-300x141.jpg 300w, https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-content\/uploads\/usu164\/2016\/11\/anemxmates.jpg 340w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>S\u00f3c la Duna Galup i estic fent 3r d&#8217;ESO, i us vull explicar que el dissabte passat vaig estar a la tercera sessi\u00f3 d<a href=\"http:\/\/abeam.feemcat.org\/course\/view.php?id=32\" target=\"_blank\">&#8216;Anem x + matem\u00e0tiques<\/a>, unes classes gratu\u00eftes que s&#8217;imparteixen a\u00a0la Universitat Polit\u00e8cnica de Catalunya per a joves de 3r o 4t d&#8217;ESO.<\/span><\/p>\n<p>De fet, les classes estan pensades per alumnes de 4t, per\u00f2 com que jo tenia moltes ganes de participar-hi, finalment em van acceptar.<\/p>\n<p>Farem un total de nou sessions a la Facultat de Matem\u00e0tiques i estad\u00edstica de la UPC\u00a0al llarg del curs. \u00c9s una iniciativa impulsada pel Ministeri d&#8217;Educaci\u00f3 i creada per la <a href=\"http:\/\/venxmas.fespm.es\/?lang=es\" target=\"_blank\">Federaci\u00f3\u00a0Espanyola de Professors de Matem\u00e0tiques<\/a>; a Catalunya est\u00e0 a c\u00e0rrec de <a href=\"http:\/\/feemcat.org\/\">FEEMCAT<\/a> (Federaci\u00f3 d&#8217;Entitats per a l&#8217;Ensenyament de les Matem\u00e0tiques a Catalunya).<\/p>\n<p><span style=\"font-size: medium;\">Aquest dissabte, la classe tractava sobre criptografia. La criptografia estudia la manera de crear<\/span> missatges que nom\u00e9s puguin llegir les persones a qui van destinats per mitj\u00e0 de xifrat o codificaci\u00f3. Per tal de aconseguir un codi segur que permeti la confidencialitat del missatge, s&#8217;utilitzen les matem\u00e0tiques.<\/p>\n<p>Actualment, la criptografia \u00e9s present en molts aspectes de la nostra vida. Amb l&#8217;augment de la tecnologia, s&#8217;han hagut de crear codis segurs per tal que ning\u00fa pugui accedir a la nostra informaci\u00f3. Per\u00f2 la criptografia s&#8217;utilitza des de fa molts segles, i ha tingut especial import\u00e0ncia durant els per\u00edodes b\u00e8l\u00b7lics.<\/p>\n<p>Un dels m\u00e8todes de xifratge m\u00e9s antic \u00e9s el Xifrat de C\u00e8sar, que \u00e9s utilitzat des de l&#8217;antiga Roma. Aquest xifrat consisteix a despla\u00e7ar l&#8217;abecedari tres espais cap a la dreta, de manera que cada lletra se substitueix per la lletra que hi ha tres espais despr\u00e9s. Un exemple senzill, la paraula SECRET, en xifratge de C\u00e8sar s&#8217;escriuria VHELHW. En realitat, aquest m\u00e8tode no \u00e9s gaire segur, ja que es pot desxifrar amb facilitat el codi, com va succeir a la Segona guerra mundial amb la m\u00e0quina Enigma.<\/p>\n<p>Tamb\u00e9 vam treballar l&#8217;anomenada aritm\u00e8tica del rellotge, proposada pel matem\u00e0tic alemany Karl Friederich Gauss. Qualsevol persona que entengui el sistema horari sexagesimal pot afirmar que 4 hores despr\u00e9s de les 10 del mat\u00ed, s\u00f3n les dues. Estar\u00edem dient que 10 + 4 = 2. Aquesta operaci\u00f3 nom\u00e9s t\u00e9 sentit si sabem que estem parlant de nombres enters fins al 12, per tant, quan arribem al nostre m\u00e0xim (12) hem de &#8220;<i>tornar a comen\u00e7ar<\/i>&#8221;<\/p>\n<p>Aquest model rep el nom d&#8217;Aritm\u00e8tica modular, i la podem fer servir per a fer sumes, restes i multiplicacions. El resultat que obtinguem ser\u00e0 en funci\u00f3 del modul n que estiguem utilitzant. Algunes operacions b\u00e0siques:<\/p>\n<p>8 + 9 + 2 \u2261 5 (mod 7)<\/p>\n<p>9 \u00b7 11 \u2261 3 (mod 12)<\/p>\n<p>2<sup>6<\/sup> \u2261 1 (mod 7)<\/p>\n<p>Es pot dir que la divisi\u00f3 \u00e9s l&#8217;invers de la multiplicaci\u00f3, per\u00f2 quan treballem amb m\u00f2duls, no sempre podem tenir l&#8217;invers.<\/p>\n<p>Si intentem calcular inversos amb mod 7, veiem que els podem obtenir tots excepte el 0.<\/p>\n<table style=\"height: 82px;\" width=\"259\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"2\">\n<colgroup>\n<col width=\"88\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"24\" \/> <\/colgroup>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"88\">N\u00famero<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">0<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">1<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">2<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">3<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">4<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">5<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"24\">\n<p align=\"center\">6<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"88\">Invers<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">&#8211;<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">1<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">4<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">5<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">2<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">3<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"24\">\n<p align=\"center\">6<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Provem a buscar l&#8217;invers amb mod 12<\/p>\n<table style=\"height: 85px;\" width=\"261\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"2\">\n<colgroup>\n<col width=\"87\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"19\" \/>\n<col width=\"23\" \/> <\/colgroup>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"87\">N\u00famero<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">0<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">1<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">2<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">3<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">4<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">5<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"23\">\n<p align=\"center\">6<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"87\">Invers<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">&#8211;<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">1<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">&#8211;<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">&#8211;<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">&#8211;<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"19\">\n<p align=\"center\">5<\/p>\n<\/td>\n<td width=\"23\">\n<p align=\"center\">&#8211;<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Si ho f\u00e9ssim amb altres m\u00f2duls, veur\u00edem que nom\u00e9s els nombres primers tenen tots els inversos.<\/p>\n<p>Hem treballat aquests temes en grups per tal d&#8217;aprendre de manera cooperativa i amb l&#8217;ajuda de la professora encarregada de l&#8217;activitat. Ha estat una molt bona classe, en la que hem pogut aprendre molt tots junts.<\/p>\n<p>Enlla\u00e7 de les activitats treballades: <a href=\"http:\/\/venxmas.fespm.es\/temas\/si-lo-escondo-lo-encuentras.html?lang=es\">Si lo escondo, \u00bflo encuentras? <em>Aritmetica del reloj<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>a Duna Galup de 3r A ens explica la seva participaci\u00f3 en l&#8217;activitat Anem x+ Matem\u00e0tiques<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":2336,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[141,6,29],"tags":[272,271,273,274],"class_list":["post-2310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-departament-de-matematiques","category-eso-3","category-portada","tag-activitats-extraescolars","tag-anem-x-matematiques","tag-criptografia","tag-upc"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2310"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2376,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2310\/revisions\/2376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/inscaterinaalbert\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}