{"id":2863,"date":"2021-02-10T10:46:41","date_gmt":"2021-02-10T09:46:41","guid":{"rendered":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/?p=2863"},"modified":"2026-02-02T14:44:25","modified_gmt":"2026-02-02T13:44:25","slug":"la-baixa-edat-mitjana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/historia-i\/la-baixa-edat-mitjana\/","title":{"rendered":"EDAT MITJANA: CREIXEMENT I ESTAT MODERN"},"content":{"rendered":"<p>La\u00a0<b>baixa edat mitjana<\/b>\u00a0\u00e9s el terme utilitzat per descriure la hist\u00f2ria\u00a0<a title=\"Europa\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Europa\">europea<\/a>\u00a0dels segles\u00a0<span title=\"Nombre\u00a0escrit en xifres romanes\">xi<\/span>\u00a0a\u00a0<span title=\"Nombre\u00a0escrit en xifres romanes\">xv<\/span>. Aquest per\u00edode va ser precedit per l&#8217;<a title=\"Alta edat mitjana\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Alta_edat_mitjana\">alta edat mitjana<\/a>, i va ser succe\u00eft per l&#8217;<a title=\"Edat moderna\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Edat_moderna\">edat moderna<\/a>\u00a0(el\u00a0<a title=\"Renaixement\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Renaixement\">Renaixement<\/a>). Podem dividir aquest per\u00edode entre una\u00a0<a title=\"Plena edat mitjana\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Plena_edat_mitjana\">edat mitjana centra<\/a>l (o plena) (segles XI-XIV) i una edat mitjana tardana (segles\u00a0<span title=\"Nombre\u00a0escrit en xifres romanes\">xiv<\/span>\u00a0i\u00a0<span title=\"Nombre\u00a0escrit en xifres romanes\">xv<\/span>).<\/p>\n<p>Despr\u00e9s de les invasions dels musulmans, els hongaresos i els normands, que havien assolat Europa als segles precedents, pels volts de l&#8217;any\u00a0<a title=\"1000\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1000\">1000<\/a>\u00a0comen\u00e7a un per\u00edode de creixement econ\u00f2mic i demogr\u00e0fic que comportar\u00e0 la crisi de la\u00a0<a title=\"Feudalisme\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Feudalisme\">societat feudal<\/a>\u00a0i l&#8217;aparici\u00f3 de noves formes d&#8217;organitzaci\u00f3 pol\u00edtica i social: les\u00a0<a class=\"new\" title=\"Comuna medieval (encara no existeix)\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Comuna_medieval&amp;action=edit&amp;redlink=1\">comunes<\/a>\u00a0\u2014especialment a It\u00e0lia\u2014 i els estats mal anomenats &#8220;nacionals&#8221;, els territoris de les actuals Fran\u00e7a, Anglaterra i Espanya.<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Baixa_edat_mitjana#cite_note-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Al voltant del\u00a0<a title=\"1300\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1300\">1300<\/a>, i despr\u00e9s de diversos segles de prosperitat a Europa, el creixement es va aturar. Unes s\u00e8ries de fams i plagues, com la Gran Fam de\u00a0<a title=\"1315\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1315\">1315<\/a>&#8211;<a title=\"1317\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1317\">1317<\/a>\u00a0i la\u00a0<a title=\"Pesta Negra\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Pesta_Negra\">pesta negra<\/a>, van reduir la poblaci\u00f3 a la meitat. Aquesta despoblaci\u00f3 va estar acompanyada de tensions socials i guerres end\u00e8miques; aixecaments dels camperols a\u00a0<a title=\"Fran\u00e7a\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Fran%C3%A7a\">Fran\u00e7a<\/a>\u00a0i\u00a0<a title=\"\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Anglaterra\">Anglaterra<\/a>\u00a0i la\u00a0<a title=\"Guerra dels Cent Anys\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Guerra_dels_Cent_Anys\">Guerra dels Cent anys<\/a>\u00a0en s\u00f3n dos exemples. La unitat de l&#8217;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Esgl\u00e9sia cat\u00f2lica\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Esgl%C3%A9sia_cat%C3%B2lica\">Esgl\u00e9sia cat\u00f2lica<\/a>\u00a0va ser fracturada pel\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Gran Cisma d'Occident\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Gran_Cisma_d%27Occident\">Gran cisma d&#8217;Occident<\/a>. Aquests esdeveniments han estat anomenats pels historiadors la\u00a0<a class=\"new\" title=\"Crisi de la baixa edat mitjana (encara no existeix)\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Crisi_de_la_baixa_edat_mitjana&amp;action=edit&amp;redlink=1\">crisi de la baixa edat mitjana<\/a>.<sup id=\"cite_ref-Mallol-2005_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Baixa_edat_mitjana#cite_note-Mallol-2005-2\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/a\/af\/Buchdruck-15-jahrhundert_1.jpg\/220px-Buchdruck-15-jahrhundert_1.jpg\" \/><\/p>\n<div class=\"thumb tleft\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Per altra banda, per\u00f2, el segle XIV tamb\u00e9 va ser un per\u00edode de gran progr\u00e9s per a les\u00a0<a title=\"Art\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Art\">arts<\/a>\u00a0i les\u00a0<a title=\"Ci\u00e8ncia\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Ci%C3%A8ncia\">ci\u00e8ncies<\/a>. El redescobriment dels textos antics\u00a0<a title=\"Antiga Gr\u00e8cia\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Antiga_Gr%C3%A8cia\">grecs<\/a>\u00a0i\u00a0<a title=\"Antiga Roma\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Antiga_Roma\">romans<\/a>\u00a0va produir, amb el temps, un renaixement d&#8217;aquestes dues \u00e0rees. El proc\u00e9s va comen\u00e7ar per mitj\u00e0 del contacte amb els \u00e0rabs durant les croades, per\u00f2 es va accelerar amb la captura de\u00a0<a title=\"Constantinoble\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Constantinoble\">Constantinoble<\/a>\u00a0pels turcs, ja que molts erudits romans d&#8217;Orient es van refugiar a l&#8217;Occident, principalment a\u00a0<a title=\"It\u00e0lia\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/It%C3%A0lia\">It\u00e0lia<\/a>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Y9OIw-mJVzA\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p>Mentrestant, la invenci\u00f3 de la\u00a0<a title=\"Impremta\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Impremta\">impremta<\/a>\u00a0va tenir un efecte important en la societat europea. Va facilitar la disseminaci\u00f3 de la paraula i va democratitzar l&#8217;aprenentatge; un resultat derivat seria el sorgiment de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Reforma protestant\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Reforma_protestant\">Reforma protestant<\/a>. El creixement de l&#8217;<a title=\"Imperi Otom\u00e0\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Imperi_Otom%C3%A0\">Imperi Otom\u00e0<\/a>\u00a0va culminar amb la caiguda de Constantinoble el\u00a0<a title=\"1453\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1453\">1453<\/a>\u00a0(casualment, l&#8217;any de la fi de la Guerra dels Cent anys), la qual cosa va tancar les possibilitats de comer\u00e7 amb l&#8217;est. Per\u00f2, l&#8217;arribada a\u00a0<a title=\"Am\u00e8rica\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Am%C3%A8rica\">Am\u00e8rica<\/a>\u00a0per\u00a0<a title=\"Crist\u00f2for Colom\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Crist%C3%B2for_Colom\">Crist\u00f2for Colom<\/a>\u00a0el\u00a0<a title=\"1492\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1492\">1492<\/a>, i la circumnavegaci\u00f3 d&#8217;<a title=\"\u00c0frica\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/%C3%80frica\">\u00c0frica<\/a>\u00a0per\u00a0<a title=\"Vasco da Gama\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Vasco_da_Gama\">Vasco da Gama<\/a>\u00a0el\u00a0<a title=\"1498\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1498\">1498<\/a>\u00a0van obrir noves rutes comercials, i enfortiren l&#8217;economia i el poder de les economies europees occidentals.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hYajgwcWb1k\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p>Tots aquests desenvolupaments marquen la fi de l&#8217;<a title=\"Edat mitjana\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Edat_mitjana\">edat mitjana<\/a>\u00a0i el comen\u00e7ament de l&#8217;<a title=\"Edat moderna\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Edat_moderna\">edat moderna<\/a>. Cal notar que la divisi\u00f3 \u00e9s artificial, perqu\u00e8 l&#8217;aprenentatge no va desapar\u00e8ixer de la societat europea, i per tant, hi hauria una certa continu\u00eftat entre les\u00a0<a title=\"Antiguitat cl\u00e0ssica\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Antiguitat_cl%C3%A0ssica\">civilitzacions cl\u00e0ssiques<\/a>\u00a0i l&#8217;edat moderna. Igualment, els historiadors moderns, principalment a\u00a0<a title=\"It\u00e0lia\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/It%C3%A0lia\">It\u00e0lia<\/a>, no parlen de\u00a0<i>baixa edat mitjana<\/i>, sin\u00f3 del\u00a0<i>Renaixement del segle XIV<\/i>\u00a0com a transici\u00f3 directa a l&#8217;era moderna.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/h103m8rjLN4\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p>&amp;<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSeQRmQAPMLGnJSTfVDkdYdET1Ctx4N9btqD99-b9AB9Sn6e7A\/viewform?embedded=true\" width=\"700\" height=\"520\" frameborder=\"0\">S&#8217;est\u00e0 carregant\u2026<\/iframe>nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La\u00a0baixa edat mitjana\u00a0\u00e9s el terme utilitzat per descriure la hist\u00f2ria\u00a0<a title=\"Europa\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Europa\">europea<\/a>\u00a0dels segles\u00a0xi\u00a0a\u00a0xv. Aquest per\u00edode va ser precedit per l&#8217;<a title=\"Alta edat mitjana\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Alta_edat_mitjana\">alta edat mitjana<\/a>, i va ser succe\u00eft per l&#8217;<a title=\"Edat moderna\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Edat_moderna\">edat moderna<\/a>\u00a0(el\u00a0<a title=\"Renaixement\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Renaixement\">Renaixement<\/a>). Podem dividir aquest per\u00edode entre una\u00a0<a title=\"Plena&hellip;  <a href=\"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/historia-i\/la-baixa-edat-mitjana\/\" title=\"Read EDAT MITJANA: CREIXEMENT I ESTAT MODERN\">Llegeix m\u00e9s\u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[108],"tags":[],"class_list":["post-2863","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia-i"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2863"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2866,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2863\/revisions\/2866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}