{"id":2861,"date":"2021-02-10T10:45:36","date_gmt":"2021-02-10T09:45:36","guid":{"rendered":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/?p=2861"},"modified":"2026-04-21T19:39:21","modified_gmt":"2026-04-21T17:39:21","slug":"el-franquisme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/catalunya-dins-espanya-segle-xx\/el-franquisme\/","title":{"rendered":"El Franquisme"},"content":{"rendered":"<p>El\u00a0<b>franquisme<\/b>\u00a0va ser un r\u00e8gim\u00a0<a title=\"Pol\u00edtic\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Pol%C3%ADtic\">pol\u00edtic<\/a>\u00a0autoritari i\u00a0<a title=\"Dictadura\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Dictadura\">dictatorial<\/a>\u00a0vigent a\u00a0<a title=\"Espanya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Espanya\">Espanya<\/a>\u00a0entre\u00a0<a title=\"1939\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1939\">1939<\/a>\u00a0i\u00a0<a title=\"1975\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1975\">1975<\/a>, i tamb\u00e9 \u00e9s anomenada com a tal la\u00a0<a title=\"Nacionalcatolicisme\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Nacionalcatolicisme\">ideologia<\/a>\u00a0en qu\u00e8 es bas\u00e0.<sup id=\"cite_ref-1\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme#cite_note-1\">[1]<\/a><\/sup>\u00a0Basat en el lideratge del general\u00a0<a title=\"Francisco Franco Bahamonde\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Franco_Bahamonde\">Francisco Franco Bahamonde<\/a>, el franquisme va n\u00e9ixer amb la vict\u00f2ria militar a la\u00a0<a title=\"Guerra Civil espanyola\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Guerra_Civil_espanyola\">Guerra Civil espanyola<\/a>. El seu poder es va fonamentar en el control de tots els ressorts de l&#8217;Estat: cap d&#8217;estat, de govern, del partit \u00fanic, el\u00a0<a title=\"Movimiento Nacional\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Movimiento_Nacional\">Movimiento Nacional<\/a>, i de l&#8217;ex\u00e8rcit aix\u00ed com una col\u00b7laboraci\u00f3 estreta amb l&#8217;esgl\u00e9sia Cat\u00f2lica.<sup class=\"noprint\" title=\"El text on hi ha aquest av\u00eds necessita una citaci\u00f3.\"><span class=\"noprint\">[<a title=\"Viquip\u00e8dia:Citau les fonts\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Viquip%C3%A8dia:Citau_les_fonts\"><i>cal\u00a0citaci\u00f3<\/i><\/a>]<\/span><\/sup>\u00a0Les corts franquistes no van tenir\u00a0<a title=\"Iniciativa legislativa\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Iniciativa_legislativa\">iniciativa legislativa<\/a>, perqu\u00e8 Franco concentrava el\u00a0<a title=\"Poder executiu\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Poder_executiu\">poder executiu<\/a>\u00a0i el\u00a0<a title=\"Poder legislatiu\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Poder_legislatiu\">legislatiu<\/a>\u00a0en un govern altament centralitzat.<sup id=\"cite_ref-Taboo_2-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme#cite_note-Taboo-2\">[2]<\/a><\/sup>\u00a0Es trencava aix\u00ed el principi de\u00a0<a title=\"Separaci\u00f3 de poders\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Separaci%C3%B3_de_poders\">separaci\u00f3 de poders<\/a>\u00a0propi d&#8217;un r\u00e8gim\u00a0<a title=\"Democr\u00e0cia\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Democr%C3%A0cia\">democr\u00e0tic<\/a>.<sup id=\"cite_ref-preconst_3-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme#cite_note-preconst-3\">[3]<\/a><\/sup>\u00a0Un potent aparell polic\u00edac que perseguia els membres dels partits i dels sindicats clandestins i un fort aparell propagand\u00edstic s\u00f3n dues caracter\u00edstiques m\u00e9s del franquisme.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/5\/50\/Francisco_Franco_1940_%28cropped%29.jpg\" alt=\"Resultat d'imatges per a &quot;franco y juan carlos I&quot;\" \/><\/p>\n<p>Tot plegat va configurar un r\u00e8gim molt personalista que no va sobreviure legalment a la mort del dictador, el\u00a0<a title=\"20 de novembre\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/20_de_novembre\">20 de novembre<\/a>\u00a0de\u00a0<a title=\"1975\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1975\">1975<\/a>. Tot i continuar viva la ideologia que se&#8217;n deriv\u00e0 aix\u00ed com molts personatges (fins i tot criminals de guerra i torturadors) amnistiats pel proc\u00e9s constitucional conegut com la transici\u00f3 democr\u00e0tica espanyola (1978).<\/p>\n<p>Segons la premsa del moment, el rei Joan Carles I, va ser l&#8217;hereu politic de Francisco Franco, encarregat de comandar l&#8217;estat i l&#8217;ex\u00e8rcit Espanyol segons els criteris del moment i l&#8217;esperit del movimiento nacional.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/m4-zXW87zTQ\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/RJHJ9QeVydI\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<h1 id=\"firstHeading\" class=\"firstHeading\">Franquisme a Catalunya<\/h1>\n<p>El\u00a0<b><a title=\"Franquisme\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme\">franquisme<\/a>\u00a0a Catalunya<\/b>\u00a0va implantar-se entre\u00a0<a title=\"1939\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1939\">1939<\/a>\u00a0i\u00a0<a title=\"1977\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1977\">1977<\/a>, (les primeres eleccions democr\u00e0tiques, tingueren lloc el 15 de juny de 1977),<sup id=\"cite_ref-ebook6203_1-0\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme_a_Catalunya#cite_note-ebook6203-1\">[1]<\/a><\/sup><sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme_a_Catalunya#cite_note-2\">[2]<\/a><\/sup>\u00a0en un context determinat per les conseq\u00fc\u00e8ncies derivades de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Guerra Civil Espanyola\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Guerra_Civil_Espanyola\">Guerra Civil Espanyola<\/a>\u00a0i la\u00a0<a title=\"Repressi\u00f3 franquista\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Repressi%C3%B3_franquista\">repressi\u00f3 franquista<\/a>. La\u00a0<a title=\"Dictadura\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Dictadura\">dictadura<\/a>, a\u00a0<a title=\"Catalunya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Catalunya\">Catalunya<\/a>, complement\u00e0 a m\u00e9s la supressi\u00f3 de les llibertats democr\u00e0tiques amb la repressi\u00f3 de la\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Cultura catalana\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Cultura_catalana\">cultura catalana<\/a>. El seu car\u00e0cter totalitari i els seus objectius unificadors significaren la imposici\u00f3 d&#8217;una sola cultura i una sola llengua, la castellana. A m\u00e9s, el tarann\u00e0\u00a0<a title=\"Anticatalanisme\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Anticatalanisme\">anticatal\u00e0<\/a>\u00a0del r\u00e8gim va constituir un tret espec\u00edfic, per\u00f2 no va ser un obstacle decisiu perqu\u00e8 creix\u00e9s un franquisme catal\u00e0 que s&#8217;havia anat forjant durant la guerra i s&#8217;havia alimentat amb la vict\u00f2ria.<sup id=\"cite_ref-3\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme_a_Catalunya#cite_note-3\">[3]<\/a><\/sup><\/p>\n<p>El franquisme (1939-1975) va suposar a\u00a0<a title=\"Catalunya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Catalunya\">Catalunya<\/a>, com a la resta d&#8217;<a title=\"Espanya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Espanya\">Espanya<\/a>, l&#8217;anul\u00b7laci\u00f3 de les llibertats democr\u00e0tiques, la prohibici\u00f3 i persecuci\u00f3 dels partits pol\u00edtics (excepte\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Falange Espanyola Tradicionalista i de les JONS\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Falange_Espanyola_Tradicionalista_i_de_les_JONS\">Falange Espanyola Tradicionalista i de les JONS<\/a>), la clausura de la premsa no adscrita a la dictadura militar i l&#8217;eliminaci\u00f3 de les entitats d&#8217;esquerres. A m\u00e9s, es van suprimir l&#8217;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Estatut d'Autonomia\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Estatut_d%27Autonomia\">Estatut d&#8217;Autonomia<\/a>\u00a0i les institucions d&#8217;ell derivades, i es va perseguir amb sistematicitat la llengua i la cultura catalanes, almenys al principi, en moltes de les seves manifestacions p\u00fabliques i fins i tot (en els primers temps) privades.<\/p>\n<p>Els ven\u00e7uts van ser desvertebrats. Als nombrosos morts durant la guerra cal sumar els que van ser afusellats despr\u00e9s de la vict\u00f2ria franquista, com el mateix president\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Llu\u00eds Companys\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Llu%C3%ADs_Companys\">Llu\u00eds Companys<\/a>, molts altres, obligats a l&#8217;exili, no tornarien al seu pa\u00eds, gran nombre dels quals no van fugir van ser empresonats, i molts m\u00e9s van ser &#8220;depurats&#8221; i inhabilitats per ocupar c\u00e0rrecs p\u00fablics o exercir determinades professions, el que els va deixar en p\u00e8ssima situaci\u00f3 econ\u00f2mica en una \u00e8poca ja dura de per si. Un petit sector d&#8217;<a class=\"mw-redirect\" title=\"Anarquistes\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Anarquistes\">anarquistes<\/a>\u00a0i\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Comunistes\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Comunistes\">comunistes<\/a>\u00a0va intentar lliurar una\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Guerra de guerrilles\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Guerra_de_guerrilles\">guerra de guerrilles<\/a>\u00a0en unitats conegudes com a\u00a0<a title=\"Maquis\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Maquis\">maquis<\/a>. La seva acci\u00f3 m\u00e9s destacada va ser la invasi\u00f3 de la\u00a0<a title=\"Vall d'Aran\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Vall_d%27Aran\">Vall d&#8217;Aran<\/a>.<\/p>\n<p>Despr\u00e9s de la primera etapa d&#8217;economia aut\u00e0rquica, en la d\u00e8cada dels anys 1960 l&#8217;economia va entrar en una etapa de modernitzaci\u00f3 agr\u00edcola, d&#8217;increment de la ind\u00fastria i va rebre l&#8217;impacte del turisme de masses.\u00a0<a title=\"Catalunya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Catalunya\">Catalunya<\/a>\u00a0va ser tamb\u00e9 una de les metes del moviment migratori, que va donar a\u00a0<a title=\"Barcelona\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Barcelona\">Barcelona<\/a>\u00a0i a les localitats del seu entorn un creixement accelerat. Tamb\u00e9 es va desenvolupar fortament l&#8217;oposici\u00f3 antifranquista, les manifestacions m\u00e9s visibles en el moviment obrer van ser\u00a0<a title=\"Comissions Obreres\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Comissions_Obreres\">Comissions Obreres<\/a>, des del\u00a0<a title=\"Sindicalisme\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Sindicalisme\">sindicalisme<\/a>\u00a0i el\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"PSUC\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/PSUC\">PSUC<\/a>.<\/p>\n<p>A la d\u00e8cada dels anys 1970, el conjunt de forces democr\u00e0tiques es van unificar al voltant de l&#8217;<a title=\"Assemblea de Catalunya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Assemblea_de_Catalunya\">Assemblea de Catalunya<\/a>. El 20 novembre de 1975 va morir el dictador\u00a0<a class=\"mw-redirect\" title=\"Franco\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franco\">Franco<\/a>, fet que obriria un nou per\u00edode de la hist\u00f2ria de Catalunya<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/hYIrMIyHiT8\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p>Comen\u00e7a a partir del minut 23.36 fins al final<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSfeLUfN-NQTXZdxBzAq5h6LilaK9Xzlfg_xktwoi3zgCcVf4g\/viewform?embedded=true\" width=\"640\" height=\"4130\" frameborder=\"0\">S&#8217;est\u00e0 carregant\u2026<\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El\u00a0franquisme\u00a0va ser un r\u00e8gim\u00a0<a title=\"Pol\u00edtic\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Pol%C3%ADtic\">pol\u00edtic<\/a>\u00a0autoritari i\u00a0<a title=\"Dictadura\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Dictadura\">dictatorial<\/a>\u00a0vigent a\u00a0<a title=\"Espanya\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Espanya\">Espanya<\/a>\u00a0entre\u00a0<a title=\"1939\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1939\">1939<\/a>\u00a0i\u00a0<a title=\"1975\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/1975\">1975<\/a>, i tamb\u00e9 \u00e9s anomenada com a tal la\u00a0<a title=\"Nacionalcatolicisme\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Nacionalcatolicisme\">ideologia<\/a>\u00a0en qu\u00e8 es bas\u00e0.<a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Franquisme#cite_note-1\">[1]<\/a>\u00a0Basat en el lideratge del general\u00a0<a title=\"Francisco Franco Bahamonde\" href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Francisco_Franco_Bahamonde\">Francisco Franco Bahamonde<\/a>, el franquisme va n\u00e9ixer&hellip;  <a href=\"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/catalunya-dins-espanya-segle-xx\/el-franquisme\/\" title=\"Read El Franquisme\">Llegeix m\u00e9s\u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[],"class_list":["post-2861","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-catalunya-dins-espanya-segle-xx"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2861"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2868,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2861\/revisions\/2868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agora.xtec.cat\/cfacanovelles\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}